By

Ostre zapalenie trzustki może być niebezpiecznym dla zdrowia i życia schorzeniem. Dowiedz się, co jest jego przyczyną i czy można mu zapobiegać. Poznaj, też objawy i sposoby leczenia ostrego zapalenia trzustki.

Rola trzustki w organizmie

Trzustka jest narządem leżącym w górnej części jamy brzusznej. Jest ona niezwykle ważnym organem, odpowiada za utrzymanie prawidłowego stężenia cukru we krwi. Dzieje się to za pomocą dwóch hormonów produkowanych w komórkach trzustkowych – insuliny i glukagonu. Kolejną istotną funkcją jest udział w trawieniu pokarmów, poprzez wydzielanie soku trzustkowego, zawierającego enzymy. Rozkładają one białka, tłuszcze, węglowodany oraz kwasy nukleinowe.

Ostre zapalenie trzustki – mechanizm

Ostre zapalenie trzustki jest związane z aktywowaniem enzymów trzustkowych przed ich wydzieleniem do światła przewodu pokarmowego. Zbyt wcześnie uaktywnione enzymy zaczynają trawić trzustkę i okoliczne tkanki. Wywołuje to ostry stan zapalny organu, a czasem może doprowadzić także do uszkodzenia innych narządów, takich jak płuca czy nerki. Przebieg chorby może być ciężki. Około 10% ostrych zapaleń trzustki kończy się śmiercią.

Ostre zapalenie trzustki – objawy

Objawy ostrego zapalenia trzustki pojawiają się nagle i są najczęściej na tyle nasilone, że skłaniają chorego do szybkiego kontaktu z lekarzem. Należą do nich:

  • ból brzucha – Jest bardzo silny, lokalizuje się w lewej górnej części brzucha i promieniuje do pleców.
  • nudności i wymioty – Nie przynoszące ulgi, są bardzo częstym objawem w ostrym zapaleniu trzustki, występują nawet u 80% chorych.
  • gorączka – Może być wynikiem stanu zapalnego wywołanego zapaleniem trzustki lub w późniejszym okresie zakażeniem bakteryjnym tkanek.
  • zaburzenia świadomości – Mogą być objawem rozwijającego się wstrząsu, który jest zagrożeniem życia.
  • napięcie powłok brzucha
  • przyspieszona akcja serca
  • żółtaczka
  • duszność
  • zmiany na skórze: zaczerwienienie twarzy, sinienie twarzy i kończyn, sine plamy wokół pępka i na lędźwiach

Szczególnie narażone na ciężki przebieg choroby są osoby:

  • starsze
  • otyłe
  • chorujące przewlekle
  • u których wystąpiły zaburzenia świadomości

Powikłania ostrego zapalenia trzustki

W przypadku zapalenia trzustki o łagodnym przebiegu zazwyczaj nie mamy do czynienia z powikłaniami. Jednak gdy choroba ma przebieg umiarkowany lub ciężki mogą występować powikłania miejscowe lub narządowe. Do powikłań miejscowych ostrego zapalenia trzustki zaliczamy:

  • wytworzenie się okołotrzustkowego zbiornika płynu
  • powstanie torbieli rzekomej trzustki
  • powstanie ostrego zbiornika martwiczego
  • otoczenie ścianą zbiornika martwiczego
  • zakażenie martwicy trzustki oraz tkanek sąsiadujących
  • powstanie przetok – połączeń np. pomiędzy trzustką a jamą otrzewnową lub między pętlami jelita
  • krwawienia

W przypadku chorób trzustki przebiegających z martwicą i zakażeniem pojawiają się objawy stanu zapalnego, takie jak gorączka, a stan takich pacjentów jest zazwyczaj ciężki. Taka sytuacja wiąże się także z dużą śmiertelnością.

Do powikłań narządowych, które również wiążą się z zagrożeniem życia chorego, należą:

  • wstrząs
  • zespół ostrej niewydolności oddechowej
  • ostra niewydolność nerek
  • zaburzenia krzepnięcia krwi
  • sepsa

Przyczyny ostrego zapalenia trzustki

Czynniki, które powodują ostre zapalenie trzustki prowadzą do uszkodzenia komórek narządu, a także hamują wydzielanie enzymów do przewodu pokarmowego. Dwie najczęstsze przyczyny, które obejmują w sumie aż 80% zachorowań to:

  • spożycie dużej ilości alkoholu – Nie jest określona konkretna ilość alkoholu, która może wywołać chorobę.
  • kamica żółciowa – Jest związana z otyłością, dlatego występuje coraz częściej.

Aż 10% ostrych zapaleń trzustki ma przyczyny idiopatyczne, czyli nieznane. Do rzadszych czynników wywołujących ostre zapalenie trzustki należą:

  • zabieg endoskopowej cholangiopankreatografii wstecznej (ECPW)
  • hiperlipidemie
  • urazy jamy brzusznej
  • stosowanie leków, takich jak: sterydy, tiazydy (grupa leków moczopędnych)
  • wrodzone wady trzustki
  • wirusy, np. świnki, HIV
  • mukowiscydoza
  • choroby autoimmunologiczne, np. toczeń rumieniowaty układowy

Zapalenie trzustki – zapobieganie i leczenie

Aby zmniejszyć ryzyko wystąpienia ostrego zapalenia trzustki, konieczne jest ograniczenie spożywnia alkoholu. Należy też dbać o prawdiłową masę ciała, aby zapobiegać kamicy żółciowej.

W przypadku wystąpienia choroby leczenie odbywa się na oddziale szpitalnym i wygląda następująco:

  • głodówka trwająca 3-4 dni
  • podaż dużych ilości płynów dożylnie
  • stosowanie leków przeciwbólowych
  • w 2-3 dobie wprowadzenie żywienia (bezpośrednio do jelit, a czasem także dożylnie), konieczna jest dieta ubogotłuszczowa i bezwzględne zaprzestanie spożywania alkoholu
  • antybiotykoterapia – w przypadku martwicy i zakażenia
  • endoskopowa cholangiopankreatografia wsteczna (ECPW) – w przypadku ostrego zapalenia dróg żółciowych
  • usunięcie pęcherzyka żółciowego – w przypadkach, gdy przyczyną jest kamica żółciowa

U chorych z ciężką postacią ostrego zapalenia trzustki i powikłaniami narządowymi konieczne jest leczenie na oddziale intensywnej opieki medycznej.

 

Dodaj komentarz

Bądź pierwszy!

Powiadom o
wpDiscuz